بررسی بیماریهای زنان، مراقبت بارداری، زایمان، ناباروری، اختلالات قاعدگی و سلامت جنسی بانوان
در این صفحه با بیماریها و علائم مرتبط با زنان و زایمان، زمان مناسب مراجعه به پزشک، مراقبتهای مهم در بارداری و نکات انتخاب متخصص آشنا میشوید و میتوانید لیست پزشکان زنان و زایمان را مشاهده کنید.
متخصص زنان و زایمان پزشکی است که سلامت دستگاه تولیدمثل زنان، اختلالات قاعدگی، بیماریهای رحم و تخمدان، عفونتهای زنان، مراقبتهای قبل و حین بارداری، زایمان، مراقبت پس از زایمان، ناباروری و بخشی از مسائل مربوط به سلامت جنسی بانوان را بررسی و درمان میکند. مراجعه به پزشک زنان فقط مخصوص دوران بارداری نیست؛ بسیاری از مشکلاتی که در ابتدا ساده به نظر میرسند، مثل درد لگن، خونریزی غیرطبیعی، ترشحات غیرمعمول، نامنظمی پریود یا درد شدید قاعدگی، اگر تکرار شوند یا ادامه پیدا کنند بهتر است توسط پزشک بررسی شوند.
متخصص زنان و زایمان یکی از مهمترین تخصصهای پزشکی برای سلامت بانوان است. بسیاری از افراد تصور میکنند مراجعه به پزشک زنان فقط در دوران بارداری یا هنگام زایمان لازم است، اما این تخصص فقط به بارداری محدود نمیشود. پزشک زنان میتواند از دوران بلوغ تا سالهای باروری، بارداری، زایمان، پس از زایمان و دوران یائسگی، نقش مهمی در مراقبت از سلامت زنان داشته باشد.
مشکلاتی مثل نامنظمی قاعدگی، درد شدید پریود، خونریزی غیرطبیعی، عفونتهای زنان، ترشحات غیرمعمول، درد لگن، کیست تخمدان، فیبروم رحم، ناباروری، مشکلات بارداری و علائم یائسگی همگی میتوانند در حوزه کاری متخصص زنان و زایمان قرار بگیرند. بعضی از این علائم ساده و گذرا هستند، اما اگر تکرار شوند، شدید باشند یا زندگی روزمره را تحت تأثیر قرار دهند، بهتر است توسط پزشک بررسی شوند.
در منشی724 میتوانید لیست پزشکان زنان و زایمان را مشاهده کنید و بر اساس شهر، آدرس، زمان فعالیت یا شرایط موردنظر خود، پزشک مناسب را انتخاب نمایید. این صفحه برای کمک به شناخت بهتر حوزه زنان و زایمان آماده شده تا بدانید چه علائمی مهم هستند، چه زمانی باید مراجعه کنید و قبل از ویزیت چه اطلاعاتی را آماده داشته باشید.
مراجعه به پزشک زنان فقط زمانی نیست که درد شدید یا مشکل جدی وجود دارد. بسیاری از مشکلات زنان اگر زودتر بررسی شوند، درمان سادهتری دارند و احتمال مزمن شدن آنها کمتر میشود. از طرف دیگر، بعضی علائم ممکن است نشانه تغییرات طبیعی بدن باشند و فقط نیاز به اطمینان و راهنمایی پزشک داشته باشند.
اگر قاعدگی شما نامنظم شده، خونریزی بسیار شدید یا طولانی دارید، بین دو پریود لکهبینی میبینید، درد لگن یا درد شدید قاعدگی دارید، ترشحات واژن تغییر رنگ، بو یا مقدار پیدا کرده، هنگام رابطه درد دارید، برای بارداری اقدام کردهاید اما نتیجه نگرفتهاید، یا در دوران بارداری با علائم غیرمعمول روبهرو شدهاید، مراجعه به متخصص زنان و زایمان میتواند تصمیم درستی باشد.
در دوران بارداری، مراجعههای منظم اهمیت بیشتری پیدا میکند. بسیاری از تغییرات بارداری طبیعی هستند، اما علائمی مثل خونریزی، درد شدید شکم، سردرد شدید، تاری دید، تورم ناگهانی دست و صورت، تب، تنگی نفس، ترشح مایع از واژن یا کاهش حرکات جنین باید سریعتر بررسی شوند.
قاعدگی در هر فرد میتواند الگوی متفاوتی داشته باشد، اما تغییرات واضح و تکرارشونده در زمان، مقدار یا شدت خونریزی بهتر است نادیده گرفته نشود. نامنظم شدن پریود، خونریزی شدید، لکهبینی بین پریودها، قطع شدن طولانیمدت قاعدگی یا درد شدید هنگام پریود میتواند دلایل مختلفی داشته باشد.
گاهی این تغییرات به استرس، کاهش یا افزایش وزن، ورزش شدید، اختلالات هورمونی یا مصرف برخی داروها مربوط است. در بعضی موارد هم ممکن است مشکلاتی مثل تخمدان پلیکیستیک، فیبروم رحم، اختلالات تیروئید، کیست تخمدان، پولیپ رحم یا سایر بیماریها نقش داشته باشند. تشخیص علت اصلی فقط با شرح حال دقیق، معاینه و در صورت نیاز آزمایش یا سونوگرافی امکانپذیر است.
درد خفیف تا متوسط در دوران قاعدگی برای بسیاری از زنان اتفاق میافتد، اما دردی که باعث غیبت از مدرسه یا محل کار شود، با داروهای معمول بهتر نشود، ناگهان شدیدتر شود یا همراه با خونریزی غیرطبیعی باشد، نیاز به بررسی دارد. گاهی درد شدید قاعدگی به انقباضات طبیعی رحم مربوط است و گاهی ممکن است مشکلاتی مثل اندومتریوز، فیبروم یا عفونتهای لگنی در آن نقش داشته باشند.
خونریزی بسیار شدید، طولانی شدن پریود، خونریزی پس از رابطه، لکهبینی بین دو پریود یا خونریزی پس از یائسگی از مواردی است که بهتر است بررسی شود. علت خونریزی غیرطبیعی همیشه خطرناک نیست، اما تشخیص دقیق آن اهمیت دارد؛ چون درمان بسته به علت کاملا متفاوت خواهد بود.
کیست تخمدان یکی از مشکلات شایع در زنان است. بعضی کیستها عملکردی و موقتی هستند و ممکن است بدون درمان خاصی برطرف شوند، اما برخی کیستها نیاز به پیگیری، سونوگرافی یا درمان دارند. درد یکطرفه لگن، احساس فشار در پایین شکم، نامنظمی قاعدگی یا درد هنگام رابطه میتواند از علائم احتمالی کیست تخمدان باشد.
سندرم تخمدان پلیکیستیک یا PCOS یک اختلال هورمونی شایع است که ممکن است با نامنظمی پریود، جوش، افزایش موهای زائد، ریزش مو، افزایش وزن یا سختتر شدن بارداری همراه باشد. البته همه افراد مبتلا به PCOS همه این علائم را ندارند. تشخیص این مشکل باید توسط پزشک و بر اساس علائم، آزمایشها و سونوگرافی انجام شود.
فیبروم رحم تودهای غیرسرطانی است که در دیواره رحم ایجاد میشود. بسیاری از فیبرومها علامت خاصی ندارند و اتفاقی در سونوگرافی دیده میشوند. اما در بعضی افراد میتوانند باعث خونریزی شدید، طولانی شدن پریود، درد یا فشار لگن، تکرر ادرار، درد هنگام رابطه یا مشکلات باروری شوند.
درمان فیبروم برای همه یکسان نیست. اندازه، تعداد و محل فیبروم، شدت علائم، سن بیمار و برنامه بارداری در انتخاب روش درمان نقش دارند. گاهی فقط پیگیری کافی است و گاهی درمان دارویی یا جراحی مطرح میشود.
ترشحات واژن همیشه به معنی بیماری نیست. مقدار و حالت ترشحات میتواند در طول چرخه قاعدگی تغییر کند. اما اگر ترشحات رنگ یا بوی غیرعادی داشته باشد، همراه با خارش، سوزش، درد، التهاب یا درد هنگام رابطه باشد، بهتر است بررسی شود.
عفونتهای قارچی، باکتریایی، عفونتهای دهانه رحم و برخی بیماریهای منتقله از راه جنسی میتوانند علائم مشابه ایجاد کنند. درمان خودسرانه با داروهای واژینال یا آنتیبیوتیک ممکن است علائم را موقت کم کند، اما اگر علت درست تشخیص داده نشود، مشکل میتواند تکرار شود یا مزمن شود.
درد لگن میتواند علتهای مختلفی داشته باشد و همیشه مربوط به رحم یا تخمدان نیست. گاهی مشکلات گوارشی، ادراری، عضلانی یا عصبی هم میتوانند باعث درد پایین شکم و لگن شوند. با این حال، اگر درد لگن تکرار شود، شدید باشد، همراه با تب، ترشح غیرطبیعی، خونریزی، تأخیر قاعدگی یا درد هنگام رابطه باشد، بررسی توسط متخصص زنان اهمیت دارد.
بیماریهایی مثل کیست تخمدان، اندومتریوز، فیبروم، عفونتهای لگنی یا مشکلات مرتبط با بارداری میتوانند با درد لگن همراه شوند. شرح حال دقیق، معاینه و در صورت نیاز سونوگرافی در تشخیص علت کمککننده است.
ناباروری موضوعی است که میتواند برای زوجین نگرانی زیادی ایجاد کند. اگر بارداری بعد از مدت مشخصی تلاش منظم اتفاق نیفتد، بهتر است زن و مرد هر دو بررسی شوند. در زنان، اختلالات تخمکگذاری، مشکلات لولههای رحمی، اندومتریوز، مشکلات رحمی، سن، اختلالات هورمونی و برخی بیماریهای زمینهای میتوانند نقش داشته باشند.
متخصص زنان و زایمان با بررسی شرح حال، نظم قاعدگی، سابقه بارداری، سونوگرافی و آزمایشهای لازم میتواند مسیر اولیه بررسی ناباروری را مشخص کند و در صورت نیاز بیمار را به مراکز تخصصیتر ارجاع دهد.
مراقبت قبل از بارداری فقط برای افرادی نیست که بیماری خاصی دارند. بهتر است خانمی که قصد بارداری دارد، پیش از اقدام، درباره وضعیت سلامت عمومی، داروهای مصرفی، بیماریهای زمینهای، واکسیناسیون، سابقه بارداری قبلی، وزن، تغذیه و مکملهای موردنیاز با پزشک مشورت کند.
این مراجعه به پزشک کمک میکند خطرات احتمالی زودتر شناسایی شود و مادر با آمادگی بیشتری وارد دوران بارداری شود. برای مثال، کنترل دیابت، فشار خون، بیماریهای تیروئید یا کمخونی پیش از بارداری میتواند اهمیت زیادی داشته باشد.
بارداری دورهای طبیعی اما حساس است. در این دوران، سلامت مادر و جنین باید بهصورت منظم بررسی شود. ویزیتهای بارداری معمولا شامل بررسی فشار خون، وزن، علائم مادر، رشد جنین، آزمایشها، سونوگرافیها، غربالگریها و آموزشهای لازم برای تغذیه، فعالیت، علائم هشدار و آمادگی زایمان است.
در بعضی بارداریها، مادر به مراقبت دقیقتری نیاز دارد؛ مثلا اگر سابقه فشار خون، دیابت، زایمان زودرس، سقط مکرر، بیماری قلبی، بیماری کلیوی، مشکلات تیروئید، بارداری چندقلویی یا سن بالاتر وجود داشته باشد. این موارد لزوما به معنی خطر قطعی نیستند، اما پیگیری منظم را مهمتر میکنند.
بارداری پرخطر یعنی شرایطی وجود دارد که نیاز به مراقبت و پیگیری دقیقتر برای مادر یا جنین ایجاد میکند. این شرایط ممکن است از قبل وجود داشته باشد یا در طول بارداری ایجاد شود. تشخیص و مدیریت بارداری پرخطر باید توسط پزشک انجام شود و گاهی نیاز به همکاری چند تخصص مختلف دارد.
در بارداری، بعضی علائم باید سریعتر بررسی شوند؛ از جمله خونریزی، درد شدید شکم، سردرد شدید، تاری دید، تورم ناگهانی صورت یا دستها، تب، تنگی نفس، درد قفسه سینه، ترشح مایع از واژن، کاهش واضح حرکات جنین، انقباضات منظم زودتر از موعد یا استفراغ شدید و مداوم. در این شرایط بهتر است مراجعه به پزشک یا مرکز درمانی به تأخیر نیفتد.
انتخاب روش زایمان به شرایط مادر، وضعیت جنین، سابقه بارداریها و نظر پزشک بستگی دارد. زایمان طبیعی و سزارین هرکدام شرایط، مزایا و محدودیتهای خود را دارند و تصمیمگیری باید بر اساس وضعیت واقعی مادر و جنین انجام شود، نه فقط ترس، شنیدهها یا تجربه دیگران.
مراقبت پس از زایمان هم به اندازه مراقبت دوران بارداری مهم است. خونریزی شدید، تب، درد شدید شکم یا لگن، ترشحات بدبو، درد و تورم شدید محل بخیه، علائم افسردگی پس از زایمان، مشکلات شیردهی یا فشار خون بالا پس از زایمان باید جدی گرفته شود.
یائسگی مرحلهای طبیعی از زندگی زنان است، اما علائم آن برای همه یکسان نیست. گرگرفتگی، تعریق شبانه، تغییرات خلقی، اختلال خواب، خشکی واژن، کاهش میل جنسی، درد هنگام رابطه، تغییرات پوستی و افزایش احتمال پوکی استخوان از مواردی هستند که ممکن است در این دوران دیده شوند.
هدف از مراجعه به پزشک در دوران یائسگی فقط درمان علائم نیست. بررسی سلامت استخوان، پستان، رحم، وضعیت قلبیعروقی و کیفیت زندگی نیز اهمیت دارد. پزشک میتواند بر اساس شرایط فرد، درباره سبک زندگی، درمانهای دارویی یا روشهای کاهش علائم راهنمایی کند.
انتخاب روش پیشگیری از بارداری باید بر اساس سن، وضعیت سلامت، سابقه بیماری، برنامه بارداری آینده، شیردهی، داروهای مصرفی و ترجیح فرد انجام شود. قرص، آییودی، روشهای تزریقی، کاندوم و سایر روشها برای همه افراد مناسب نیستند و بهتر است انتخاب آنها با مشورت پزشک انجام شود.
همچنین اگر فرد با درد هنگام رابطه، خشکی واژن، خونریزی پس از رابطه، نگرانی درباره بیماریهای منتقله از راه جنسی یا تغییرات غیرعادی در ناحیه تناسلی روبهروست، مراجعه به پزشک زنان میتواند به تشخیص و درمان بهتر کمک کند.
حتی اگر علامت خاصی وجود نداشته باشد، مراجعه دورهای به پزشک زنان میتواند برای بررسی سلامت عمومی زنان، مشاوره پیشگیری، بررسی چرخه قاعدگی، سلامت پستان، غربالگریهای لازم و پاسخ به پرسشهای فرد مفید باشد. نوع و فاصله این مراجعات به سن، سابقه بیماری، وضعیت بارداری، سابقه خانوادگی و شرایط فرد بستگی دارد.
بعضی افراد به دلیل خجالت، ترس از معاینه یا تصور اینکه مشکلشان مهم نیست، مراجعه را عقب میاندازند. اما بسیاری از مشکلات زنان اگر زودتر مطرح شوند، راحتتر مدیریت میشوند. پزشک زنان با حفظ حریم خصوصی بیمار، میتواند راهنمایی تخصصی و متناسب با شرایط فرد ارائه دهد.
برای اینکه ویزیت دقیقتر و مفیدتر باشد، بهتر است قبل از مراجعه چند مورد را یادداشت کنید: تاریخ آخرین قاعدگی، الگوی پریود، شدت درد یا خونریزی، نوع ترشحات، داروهای مصرفی، سابقه بارداری یا سقط، سابقه جراحی، بیماریهای زمینهای، نتیجه آزمایشها یا سونوگرافیهای قبلی و سوالاتی که میخواهید از پزشک بپرسید.
اگر باردار هستید، سن بارداری، تاریخ آخرین پریود، نتیجه آزمایشها، سونوگرافیها، داروها و مکملهای مصرفی، علائم جدید و سابقه بارداریهای قبلی را همراه داشته باشید. این اطلاعات به پزشک کمک میکند تصمیم دقیقتری بگیرد.
برخی علائم بهتر است سریعتر بررسی شوند؛ مانند خونریزی شدید یا غیرقابل کنترل، درد شدید و ناگهانی لگن، تب همراه با درد لگن یا ترشحات بدبو، خونریزی پس از یائسگی، درد شدید در بارداری، خونریزی در بارداری، کاهش حرکات جنین، سردرد شدید یا تاری دید در بارداری، تنگی نفس، درد قفسه سینه یا تورم شدید و ناگهانی.
این علائم همیشه به معنی بیماری خطرناک نیستند، اما چون ممکن است نیاز به بررسی فوری داشته باشند، بهتر است مراجعه به پزشک یا مرکز درمانی به تعویق نیفتد.
انتخاب پزشک زنان و زایمان برای بسیاری از بانوان موضوعی حساس و مهم است. علاوه بر تخصص پزشک، عواملی مثل شهر و محدوده مطب، زمانهای حضور، تجربه پزشک در زمینه موردنظر، امکان نوبتگیری، دسترسی به آدرس و اطلاعات تماس، و احساس راحتی بیمار در بیان مشکل اهمیت دارد.
در منشی724 میتوانید لیست پزشکان زنان و زایمان را مشاهده کنید و بر اساس شرایط خود، گزینه مناسبتری را انتخاب نمایید. اگر مشکل شما مربوط به اختلالات قاعدگی، عفونتهای زنان، درد لگن، کیست تخمدان، ناباروری، مراقبت بارداری، زایمان، مراقبت پس از زایمان یا علائم یائسگی است، شروع از همین صفحه میتواند مسیر انتخاب پزشک را سادهتر کند.
متخصص زنان و زایمان سلامت دستگاه تولیدمثل زنان، اختلالات قاعدگی، بیماریهای رحم و تخمدان، عفونتهای زنان، مراقبت بارداری، زایمان، مراقبت پس از زایمان، ناباروری و بخشی از مسائل مربوط به سلامت جنسی بانوان را بررسی و درمان میکند.
در صورت نامنظمی قاعدگی، خونریزی شدید یا غیرطبیعی، درد لگن، درد شدید قاعدگی، ترشحات غیرمعمول، خارش یا سوزش ناحیه تناسلی، درد هنگام رابطه، مشکل در باردار شدن یا علائم غیرعادی در بارداری بهتر است به پزشک زنان مراجعه شود.
خیر. متخصص زنان فقط برای بارداری و زایمان نیست. مشکلاتی مثل اختلالات قاعدگی، عفونتهای زنان، کیست تخمدان، فیبروم رحم، درد لگن، ناباروری، یائسگی و مشاوره پیشگیری از بارداری نیز در حوزه کاری این تخصص قرار میگیرند.
اگر نامنظمی پریود تکرار میشود، با خونریزی شدید، درد زیاد، لکهبینی بین پریودها، قطع طولانی قاعدگی یا علائم دیگری همراه است، بهتر است توسط متخصص زنان بررسی شود تا علت اصلی مشخص گردد.
خونریزی، درد شدید شکم، سردرد شدید، تاری دید، تورم ناگهانی دست و صورت، تب، تنگی نفس، ترشح مایع از واژن، کاهش واضح حرکات جنین یا انقباضات منظم زودتر از موعد از علائمی هستند که باید سریعتر بررسی شوند.
خیر. بعضی عفونتها ممکن است علائم خفیف داشته باشند یا با ترشحات، خارش، سوزش، بوی غیرعادی، درد هنگام رابطه یا سوزش ادرار خود را نشان دهند. تشخیص نوع عفونت و درمان مناسب باید توسط پزشک انجام شود.
خیر. در بررسی ناباروری معمولا لازم است وضعیت هر دو نفر بررسی شود. متخصص زنان میتواند بررسیهای اولیه مربوط به خانم را انجام دهد و در صورت نیاز، زوجین را برای آزمایشها یا بررسیهای تکمیلی راهنمایی کند.
خونریزی پس از یائسگی باید بررسی شود. علت آن همیشه خطرناک نیست، اما چون میتواند به دلایل مختلفی ایجاد شود، بهتر است مراجعه به متخصص زنان به تعویق نیفتد.
در این بخش میتوانید پزشکان متخصص زنان و زایمان را مشاهده کنید و بر اساس شهر، آدرس، زمان فعالیت یا شرایط موردنظر خود، پزشک مناسب را انتخاب نمایید.
